PIER  /  PIER Dijital  /  Vergi Risk Radarı
PIER DİJİTAL · 01

İdare defterinizi
nasıl okuyorsa,
biz de öyle okuyoruz.

Vergi Risk Radarı, örnekleme yapmaz. Muhasebe verinizin tamamını — mizan, muavin ve yevmiye kayıtlarının her satırını — sabit bir kontrol seti üzerinden tarar; her bulguyu hesap kodu, yevmiye madde numarası ve hukuki dayanağıyla birlikte tutarlandırır. Ardından ikinci bir katman ekler: aynı tabloyu Gelir İdaresi'nin dijital risk analiz sistemleri hangi eşleştirmeyle görür, onu gösterir.

10aşamalı kontrol akışı
19alanlı standart bulgu formatı
%100veri kapsamı — örnekleme yok
10idari sistemle eşleştirme
METODOLOJİ

On aşama, sabit sıra, atlanmayan kontrol.

Her çalışma aynı sırayla ilerler. Bir aşama veri eksikliği nedeniyle yapılamıyorsa bu, raporda "yapılamadı" olarak açıkça yazılır — tahminle doldurulmaz.

Aşama 01

Veri envanteri ve kapsam

Hangi dönem, hangi vergi türü, hangi dosya. Elde olan ve olmayan veri baştan listelenir; denetimin sınırı buradan çizilir.

mizanmuavinyevmiyedönem tanımı
Aşama 02

Veri bütünlüğü ve defter kontrolleri

Defterin kendisi tutarlı mı? Matematiksel denklik, madde bazında denge, devir mutabakatı ve numara sürekliliği test edilir.

mizan denkliğiaktif=pasifmadde bazında dengekapanış–açılış devriyevmiye no sürekliliğikronolojimükerrer kayıtgün sonu negatif kasaters bakiyedönem sonu yoğunlaşması
Aşama 03

Oran analizi ve devir hızları

Likidite, kaldıraç, marj ve devir hızları iki dönem karşılaştırmalı okunur. Oran tek başına bulgu değildir; hesap hareketiyle doğrulanır.

cari / asit-testYK/ÖK — KVK 11/1-i eşiğiÖK/aktif — örtülü sermayebrüt ve faaliyet marjıstok deviralacak–borç tahsil süresiilişkili kişi alacağı / öz kaynak
Aşama 04

Bilanço ve gelir tablosu okuması

Kalemler tekdüzen hesap planına göre yeniden dizilir; sunum ve sınıflandırma hataları burada ayrışır.

netleştirmevade ayrımıters bakiyeli cari hesapkarşılık yeterliliği
Aşama 05

e-Defter ve berat kontrolleri

Yevmiye/kebir XML dosyaları ve berat kayıtları, muavin verisiyle karşılaştırılır. GİB'in otomatik bütünlük kontrolünün göreceği her şey önce burada görülür.

berat zamanımadde numarası boşluğutarih–numara uyumuXML–muavin mutabakatı
Aşama 06

İlişkili kişi ve ortak işlemleri — adat

Ortaklara ve ilişkili kişilere kullandırılan kaynak, gün ağırlıklı TCMB avans faiz oranıyla adatlandırılır; emsal faiz, KDV ve stopaj katmanları ayrı ayrı hesaplanır.

131 · 136 · 195 · 331gün ağırlıklı adatKVK 13 örtülü kazançGVK 94/6-bavans kâr payı zamanlaması
Aşama 07

Haricî veri mutabakatları

Banka ekstresi, gümrük beyannamesi, stok sayımı, sabit kıymet listesi, bordro ve sözleşmeler kayıtla eşleştirilir.

bankagümrük / GEKSİSstok denklemisabit kıymetbordro–SGK
Aşama 08

Beyanname köprüleri

KDV köprüsü ve matrah köprüsü kurulur: kayıt ne diyor, beyanname ne diyor, aradaki fark nereden geliyor.

hesaplanan–indirilecek KDV360 tahakkuk farkıticari kâr → matrahKKEG ve istisna geçişleri
Aşama 09

Bulgu tablosu ve matrah risk analizi

Her bulgu 19 alanlı sabit formatta yazılır. Tutarlar üç kümeye ayrılır: tespit edilmiş fark, tahmini risk, koşullu risk. Mükellef lehine imkânlar ayrı bir kümede toplanır.

risk seviyesikanıt gücügüven düzeyivergi aslı + ceza senaryosuönemlilik sınırı
Aşama 10

Dijital sistem riski

Bulgular, idarenin risk analiz sistemleriyle eşleştirilir: hangi sistem, hangi veriyi, hangi parametreyle görür ve hangi süreci başlatır.

KURGANMİHENKVDK-RASKDVİRAGEKSİSe-Defter
Denetimin niteliği. Bu çalışma bir karar destek ve ön tespit çalışmasıdır. Kesin vergi kaybı, sahte belge, muvazaa veya kaçakçılık sonucu üretmez; bu nitelemeler yalnızca yetkili merciler tarafından yapılabilir. Amacı, mükellefin kendi dosyasını idareden önce görmesidir.
BULGU FORMATI

Bir bulgu, on dokuz alanla yazılır.

"Şurada risk var" cümlesi bir bulgu değildir. Bir bulgunun savunulabilir olması için nereden çıktığının, olması gerekenin, hukuki dayanağının ve karşı delilinin aynı satırda durması gerekir.

Bulgu noFinansal tablo kalemiHesap kodu ve adıMuavin hareketiYevmiye madde noBelge noDönemTutarMaddi tespitOlması gereken durumTespit edilen farkVergisel ve finansal etkiHukuki dayanakDayanak belgeMükellef lehine açıklama / karşı delilRisk seviyesiKanıt gücüGüven düzeyiÖnerilen düzeltme / aksiyon
ÖRNEK BULGU · ANONİMLEŞTİRİLMİŞTİR
İlişkili kişiye faizsiz kullandırılan kaynak Risk: Yüksek Kanıt: Güçlü Güven: Yüksek
Hesap
136 — Diğer Çeşitli Alacaklar / ilişkili kişi cari hesabı
Maddi tespit
Ticari nitelikte olmayan hesapta izlenen bakiye sekiz ay boyunca hiçbir borç/alacak hareketi görmemiş; faiz veya vade farkı tahakkuk ettirilmemiştir. Yıl içinde aktarılan ve geri alınan tutarlar muavin üzerinden gün gün izlenebilmektedir.
Olması gereken
İlişkili kişiye kullandırılan kaynak için emsallere uygun faiz hesaplanması ve fatura düzenlenmesi; alacak ticari nitelikteyse 120 hesabında izlenip vade farkı uygulanması gerekir.
Hukuki dayanak
KVK md. 13 ve 13/6 (örtülü kazanç dağıtımı) · KDVK md. 1/1 · VUK md. 3/B
Tutarlandırma
Gün ağırlıklı TCMB avans faiz oranı üzerinden adat faizi hesaplanmış; matrah etkisi, KV, KDV ve stopaj katmanları ile azami ceza senaryosu ayrı sütunlarda gösterilmiştir. Oran, çalışma dosyasında değiştirilebilir bir hücrededir.
Karşı delil
(i) Karşı tarafın KVK md. 13/2 anlamında ilişkili kişi olmadığı ticaret sicil kayıtlarıyla ortaya konulabilirse madde uygulanmaz. (ii) Alacak mal/hizmet satışından doğmuşsa ve vadesi gelmemişse emsal faiz tartışması doğmaz. (iii) Şirketin asli faaliyeti finansman olmadığından arızi işlemin KDV karşısındaki durumu tartışmalıdır.
Aksiyon
Ortaklık yapısı ve sözleşme setinin tamamlanması; ilişkili kişi teyit edilirse adat faizinin faturalandırılması ve VUK md. 371 pişmanlık kapsamında düzeltme değerlendirmesi.
Karşı delil sütunu neden var? Raporu hazırlayan ile inceleme ya da yargı aşamasında dosyayı savunan aynı ekip. Bir bulguyu yazarken karşı tarafın hangi argümanı kuracağını da yazmak, izaha davet yazısı geldiğinde otuz günlük sürenin belge aramakla değil izahat yazmakla geçmesini sağlıyor.
İKİNCİ KATMAN

Aynı bulgu, idarenin ekranında nasıl görünüyor?

Muhasebe denetimi bir bulguyu bulur. Asıl soru, o bulgunun idarenin hangi sisteminde, hangi veri eşleştirmesiyle ve hangi parametreyle görüneceğidir. Aşağıdaki matris, her çalışmanın son sekmesinde dosyanıza özgü olarak üretilir.

SistemBeslendiği veriNeyi eşleştirirMuhtemel süreçRisk
KURGANKayıt dışı ekonomiyle mücadelede risk analiziBeyanname, e-fatura/e-arşiv, e-defter, BA-BS, banka POS, tapu–trafik–noter, SGK verilerinin merkezî çapraz analiziOrtaklardan/ilişkili kişilerden alacak bakiyesi taşıyıp faiz geliri beyan etmeyen mükellefleri parametrik olarak listeler. Mali tablo bildiriminde beyan edilen hesap bakiyeleri doğrudan girdidir.İzaha davet (VUK md. 370) veya sınırlı incelemeYüksek
KURGANTransfer fiyatlandırması ekseniKV beyannamesi eki TF formu + mali tablo bildirimiTek bir karşı tarafla eşzamanlı alış, komisyon ve avans ilişkisinin birlikte bulunması; "ilişkili kişi yoktur" beyanıyla çelişki taşıyıp taşımadığı.TF yönünden izaha davet / tam incelemeYüksek
MİHENKVDK risk odaklı analizYıllık ve geçici beyanname serileri, sektör ortalamaları, mali tablo rasyoları, ihbar ve karşıt inceleme verisiDönem sonu kayıt yoğunlaşması ve ertesi iş günü ters çevrilen virmanlar "bilanço makyajı" parametresini tetikler. İstikrarlı marj ise lehe okunur.Risk skorunun yükselmesi; inceleme seçim havuzuOrta
e-DEFTERGİB berat ve uyum kontrolleriYüklenen yevmiye/kebir XML dosyaları, berat kayıtları, madde numarası ve tarih sıralamasıKullanılmayan yevmiye numarası blokları ve tarih–numara uyumsuzluğu otomatik raporlanır. Tek başına önemli bir tetikleyicidir.VUK md. 352 usulsüzlük; defterin ispat vasıtası olarak tartışılmasıYüksek
VDK-RASRisk analiz sistemiBeyanname, mali tablo, BA-BS formları, e-fatura sektör karşılaştırmalarıOrtaklar cari hesabının yıl içinde borç bakiyesi verip 31 Aralık'ta sıfırlanması "dönem sonu kapatma" davranış parametresini tetikler.İzaha davet; örtülü kazanç yönünden incelemeYüksek
GEKSİSGümrük ve dış ticaret verisiGümrük beyannameleri, ihracat bedeli getirimi, ithalde ödenen KDVKapanmayan yurt dışı avansının karşılığında bir ithalat beyannamesi bulunup bulunmadığı görülebilir. Karşılığı gelip kayda alınmamışsa hasılat ve stok eksikliği doğar.İthalat–kayıt eşleştirmesi; izaha davetYüksek
KDVİRAKDV iadesi risk analiziKDV beyannameleri, e-fatura/e-arşiv, gümrük beyannameleri, GEKSİS, 191/391 uyumuMuhasebe kaydı ile tahakkuk arasındaki dönemsel farklar ve ithalde ödenen KDV'nin gümrük verisiyle eşleşmesi.Kontrol raporu segmenti; düzeltme beyannamesi talebiDüşük
VDK-BİS / VEDASVeri ambarıMuhtasar, SGK, tapu, trafik, banka ve noter verisinin mükellef bazında birleştirilmesiOrtakların şahsi harcamalarının şirket kaynağından ödenmesi kart ve banka verisinden; kapatılmayan personel avansı muhtasar karşılaştırmasından görülebilir.İzaha davet; ücret stopajı ve SGK bildirimiOrta
SAHTE BELGETedarik zinciri analiziTedarikçi zinciri, olumsuz mükellef listeleri, karşıt incelemeTedarikçi yoğunlaşması ve yurt içi tedarikçilerin özel esaslar listesindeki durumu. Gümrük beyannamesine bağlı yurt dışı tedarik riski düşürür.Karşıt incelemeDüşük
E-VİZ / E-İNCELEMESüreç yönetimiElektronik izaha davet ve inceleme süreciTebliğle birlikte 30 günlük yanıt süresi başlar. Belge setinin önceden hazır olması, sürenin izahat yazmakla geçmesini sağlar.İzaha davet yanıtı; VUK md. 371 değerlendirmesiBilgi
Dijital sistem değerlendirmesi muhasebe denetiminin yerine geçmez; muhasebe bulgularına uygulanan ikinci katmandır. Buradaki risk düzeyleri, idarenin ilgili durumu görme olasılığını ifade eder — vergi ziyaı doğduğu anlamına gelmez.
ANONİM VAKA ÇALIŞMASI

İthalat ağırlıklı bir sanayi şirketi.

Bir tam yıl ve bir geçici vergi dönemi. Mükellefin kimliğini açığa çıkarabilecek unvan, karşı taraf, tarih ve tutar bilgileri çıkarılmış; büyüklükler banda çevrilmiştir.

Risk dağılımı — 20 bulgu

İlişkili kişi ve ortak finansmanıFaizsiz kullandırılan kaynak · 4 bulgu
Yüksek
Kapanmayan yurt dışı avansıİki dönemdir hareketsiz · teslim teyidi yok
Yüksek
Tedarikçi yoğunlaşması ve TFAlışların üçte ikisinden fazlası üç karşı taraftan
Yüksek
Yevmiye numarası boşluklarıGeçici vergi döneminde kullanılmayan numara blokları
Orta
Dönem sonu virman ve yoğunlaşmaYıllık kayıt hacminin üçte biri tek günde
Orta
Amortisman sınıflandırmasıKarşılık hesabında izlenen dönemsel amortisman
Orta
KDV kayıt–tahakkuk farkıİki dönemde toplam · tespit edilmiş tek sayısal fark
Düşük
Sunum ve sınıflandırmaNetleştirilmemiş karşılık, ters bakiyeli cari hesap
Düşük
Kullanılmamış reeskont imkânıVadeli alacak portföyü üzerinden
Lehte
Yeniden değerleme imkânıVUK mük. md. 298/Ç kapsamında
Lehte
5 yüksek 6 orta 7 düşük 2 mükellef lehine

Rakamlarla çalışma

55.000+taranan muavin satırı
17.000+kontrol edilen yevmiye maddesi
20tutarlandırılmış bulgu
2dönem — tam yıl + geçici vergi
  • Defterin biçimsel bütünlüğü temiz çıktı. Mizan denklikleri sağlanıyor, dengesiz yevmiye maddesi yok, kapanış–açılış devri tam mutabık, gün sonu negatif kasa oluşmamış. Bunlar savunmada mükellef lehine kullanılacak tespitlerdir ve raporda ayrıca vurgulanır.
  • Tespit edilmiş fark ile tahmini risk ayrıştırıldı. Yirmi bulgunun yalnızca birinde sayısal olarak kesinleşmiş bir fark vardı. Geri kalan tutarlar açıkça "varsayıma dayalı tahmini risk" olarak etiketlendi — kesinleşmiş vergi kaybı gibi sunulmadı.
  • Mükellef lehine kullanılmamış imkânlar da hesaplandı. Reeskont ve yeniden değerleme başlıklarındaki matrah azaltıcı imkân, aleyhte hesaplanan vergi aslının yaklaşık üçte birini karşılıyordu. Denetim yalnızca risk üretmez; kaçırılmış hakkı da bulur.
  • Bulguların önemli kısmı belge temini ile kapanabilir nitelikteydi. Eksik belge listesi ayrı bir sekme olarak teslim edildi; sözleşme, mutabakat ve sicil kaydı tamamlandığında risk kümesi küçülüyor.
  • Gönüllü düzeltme yolu açık tutuldu. VUK md. 371 pişmanlık ve md. 376 ceza indirimi senaryoları, azami ceza senaryosunun yanında ayrıca gösterildi.
NE TESLİM EDİYORUZ

Slayt değil, çalışan bir dosya.

Çıktı, varsayımları değiştirilebilir hücrelerde duran ve her bulgusu kaynak kayda kadar izlenebilen bir çalışma dosyasıdır. Faiz oranını değiştirdiğinizde risk tablosu yeniden hesaplanır.

00
Yönetici özeti
01
Veri envanteri
02
Veri bütünlüğü
03
Bilanço
04
Gelir tablosu
05
Oran analizi
06–07
Dönem mizanları
08
İlişkili kişi adat hesabı
09
KDV köprüsü
10
Matrah köprüsü
11
Bulgular tablosu
12
Matrah ve risk analizi
13
Dijital sistem riski
14
Eksik belge listesi
15
Aksiyon planı
Sınırlılıklar ve varsayımlar
Her çalışma, sınırlılıkların açıkça yazıldığı bir bölümle biter: hangi veri temin edilemedi, hangi aşama bu nedenle yapılamadı, hangi oran ve süre varsayıldı. Eksik veri tahmin edilerek doldurulmaz.

Kendi dosyanızı idareden önce görün.

Ön görüşmede mevcut yapınızı ve açık dosyalarınızı dinliyor, kapsamı ve veri ihtiyacını birlikte netleştiriyoruz.

Görüşme Talep Et → PIER Dijital